Trong lĩnh vực y tế, thiết bị X-quang di động đóng một vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp, các ca cấp cứu, hoặc khi bệnh nhân không thể di chuyển. Thiết bị này mang lại khả năng chụp X-quang tại giường bệnh, ngoài các phòng khám và bệnh viện, và phục vụ nhu cầu chẩn đoán từ xa. Tuy nhiên, như bất kỳ thiết bị y tế nào, việc kiểm định và bảo trì định kỳ các thiết bị X-quang di động là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng hình ảnh chính xác, đảm bảo an toàn bức xạ cho người sử dụng và bệnh nhân.
Ảnh minh họa
Kiểm định thiết bị X-quang di động không chỉ giúp đánh giá hiệu suất và độ chính xác của thiết bị mà còn đảm bảo rằng nó không gây hại cho người sử dụng. Việc kiểm định này giúp phát hiện các sự cố có thể ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh và các yếu tố bảo mật, như liều lượng bức xạ không đồng đều, sai lệch trong quá trình chụp hoặc nguy cơ phát tán bức xạ.
Các yếu tố cần kiểm định bao gồm: Độ chính xác của các thông số kỹ thuật (cường độ tia X, thời gian chiếu, vùng chiếu sáng,…) Đảm bảo hình ảnh thu được có độ nét cao và chính xác, đáp ứng yêu cầu chẩn đoán. Đảm bảo rằng liều lượng bức xạ phát ra không vượt quá giới hạn an toàn. Đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định khi di chuyển và sử dụng ở các địa điểm khác nhau.
Kiểm định thiết bị X-quang di động cần tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt và sử dụng các công cụ chuyên dụng để kiểm tra các yếu tố trên. Các phương pháp kiểm định bao gồm:
Kiểm tra kỹ thuật: Kiểm tra thông tin quốc gia/hãng sản xuất, mã hiệu, năm sản xuất, số xêri của thiết bị và các bộ phận chính cấu thành thiết bị, công suất thiết bị. Kiểm tra hoạt động của bộ phận chuyển mạch (hoặc nút bấm) để đặt chế độ điện áp, dòng bóng phát và thời gian phát tia hoặc hằng số phát tia; các đèn chỉ thị và đồng hồ chỉ thị thông số làm việc của thiết bị. Kiểm tra sự dịch chuyển và khóa chuyển động của thiết bị, cột giữ, cần quay, hệ cơ cấu gá, dịch chuyển đầu bóng phát tia X và phanh hãm; bộ khu trú chùm tia; cảm biến va chạm (nếu có). Kiểm tra độ chính xác giữa thước chỉ thị khoảng cách của thiết bị X-quang và khoảng cách thực tế từ tiêu điểm bóng phát tia X. Kiểm tra độ dài cáp nối của nút bấm điều khiển phát tia hoặc khoảng cách khả dụng của bộ phận điều khiển phát tia từ xa.
Kiểm tra chất lượng máy: Kiểm tra độ chính xác điện áp đỉnh. Kiểm tra độ lặp lại điện áp đỉnh. Kiểm tra độ chính xác thời gian phát tia. Kiểm tra độ lặp lại liều lối ra. Kiểm tra độ tuyến tính liều lối ra. Kiểm tra lọc chùm tia sơ cấp – Đánh giá HVL
Kiểm tra chất lượng hình ảnh: Kiểm tra kích thước tiêu điểm hiệu dụng. Kiểm tra độ chuẩn trực chùm tia. Kiểm tra độ trùng khít giữa trường sáng và trường xạ.
Sau khi thực hiện các kiểm tra cần thiết, kết quả sẽ giúp các cơ sở y tế xác định được tình trạng của thiết bị X-quang di động, có cần sửa chữa hay thay thế các bộ phận hỏng hóc hay không. Việc kiểm định đúng đắn giúp nâng cao tuổi thọ của thiết bị, giảm thiểu nguy cơ sai sót trong chẩn đoán và bảo vệ sức khỏe của bệnh nhân cũng như nhân viên y tế.
Kiểm định thiết bị X-quang di động không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm của mỗi cơ sở y tế để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và đội ngũ y bác sĩ. Việc kiểm tra định kỳ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và phát hiện kịp thời các lỗi kỹ thuật, từ đó ngăn ngừa những sự cố không mong muốn. Các cơ sở y tế cần duy trì một chương trình kiểm định thiết bị X-quang di động định kỳ và sử dụng các công cụ chuyên nghiệp để bảo đảm hiệu quả công tác chẩn đoán và điều trị.
Dương Ngọc Thương
Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tọa tỉnh Lào Cai
