Sáng ngày 8 tháng 4 năm 2026, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng dành cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, đồng chí Lê Xuân Định - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình bày chuyên đề quan điểm về vai trò của khoa học, công nghệ (KH&CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) trong Văn kiện Đại hội XIV. Nội dung trình bày đã làm rõ những quan điểm lớn, mang tính định hướng chiến lược cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phát biểu chuyên đề tại Hội nghị
- Hình ảnh Hội nghị tại điểm cầu Tỉnh uỷ Lào Cai
Theo đó, một trong những điểm nhấn nổi bật trong Văn kiện Đại hội XIV là xác định KH&CN, ĐMST và CĐS không chỉ là yếu tố hỗ trợ mà đã trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, việc phát huy vai trò của các lĩnh vực này được xem là giải pháp then chốt để nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đồng chí Lê Xuân Định nhấn mạnh, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục kế thừa và phát triển quan điểm nhất quán của Đảng qua các kỳ đại hội, đồng thời có bước phát triển mới khi đặt KH&CN, ĐMST và CĐS vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng. Theo đó, các yếu tố này không chỉ đóng vai trò nền tảng mà còn giữ chức năng dẫn dắt, định hình phương thức phát triển mới, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.
Một nội dung quan trọng khác được đồng chí đề cập là việc lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo phát triển, thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới công nghệ và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh đó, Văn kiện cũng đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ hệ sinh thái KH&CN và ĐMST, trong đó tăng cường liên kết giữa nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, linh hoạt sẽ góp phần tạo ra động lực phát triển mới cho nền kinh tế.
Đối với chuyển đổi số, đồng chí Lê Xuân Định khẳng định đây là công cụ đột phá, có tính nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Văn kiện Đại hội XIV xác định cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, từ quản lý nhà nước đến sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội. Trong đó, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và nâng cao năng lực số cho người dân, doanh nghiệp được coi là những nhiệm vụ trọng tâm.
Đồng chí cũng chỉ rõ, để hiện thực hóa các quan điểm nêu trên, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng đổi mới, linh hoạt, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học. Đồng thời, tăng cường đầu tư cho KH&CN, đa dạng hóa nguồn lực, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Việc phân cấp, trao quyền cho các địa phương trong triển khai nhiệm vụ KH&CN gắn với thực tiễn cũng là một yêu cầu quan trọng.
Đối với các địa phương như Lào Cai, những quan điểm được nêu trong Văn kiện Đại hội XIV và được đồng chí Lê Xuân Định trình bày tại hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là cơ sở để tỉnh tiếp tục cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn, trong đó tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế như nông nghiệp đặc sản, du lịch, kinh tế cửa khẩu và kinh tế số.
Trong bối cảnh đó, vai trò của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai tiếp tục được khẳng định là lực lượng nòng cốt trong tham mưu và tổ chức triển khai các nhiệm vụ KH&CN, ĐMST và CĐS trên địa bàn. Sở cần chủ động đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp; thúc đẩy ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong các ngành, lĩnh vực.
Hội nghị không chỉ góp phần quán triệt sâu sắc nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mà còn làm rõ hơn vai trò, vị trí của KH&CN, ĐMST và CĐS trong chiến lược phát triển đất nước. Những định hướng được trình bày là cơ sở quan trọng để các bộ, ngành, địa phương và đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ tiếp tục phát huy vai trò, đóng góp vào sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Phan Thị Thu Thuỷ - Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo tỉnh Lào Cai
